नागरिक सुरक्षा तथा सामाजिक संरक्षण
चन्द्रकोट गाउँपालिकामा नागरिक सुरक्षा तथा सामाजिक संरक्षणको समग्र प्रबन्ध
चन्द्रकोट गाउँपालिकाले नागरिकको शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, खाद्य सुरक्षा, रोजगारी, आर्थिक आत्मनिर्भरता र सामाजिक सुरक्षालाई मौलिक प्राथमिकता दिँदै सुरक्षित, समृद्ध र आत्मनिर्भर चन्द्रकोट निर्माण गर्ने नीति अवलम्बन गर्नेछ। नागरिकले राज्यबाट पाउने सेवा, सुविधा र सुरक्षालाई सहज, पारदर्शी तथा प्रभावकारी बनाउँदै निम्न कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिनेछ।
१. शिक्षा सुरक्षा तथा गुणस्तरीय शिक्षा
- प्रत्येक बालबालिकाको विद्यालयमा पहुँच सुनिश्चित गर्दै विद्यालय बाहिर रहेका बालबालिकालाई विद्यालयमा ल्याउने अभियान सञ्चालन गरिनेछ।
- विपन्न, दलित, अपाङ्गता भएका तथा जेहेन्दार विद्यार्थीका लागि छात्रवृत्ति तथा शैक्षिक सहयोगको व्यवस्था गरिनेछ।
- विद्यालयमा सुरक्षित भवन, स्वच्छ खानेपानी, शौचालय, पुस्तकालय, विज्ञान तथा सूचना प्रविधिको पहुँच विस्तार गरिनेछ।
- शिक्षकको क्षमता विकास, नियमित अनुगमन र शिक्षाको गुणस्तर मापन गर्ने प्रणाली लागू गरिनेछ।
- प्राविधिक तथा व्यावसायिक शिक्षालाई प्राथमिकता दिई स्थानीय रोजगारीसँग जोडिनेछ।
- विद्यालय तथा बालबालिकालाई लागूऔषध, हिंसा, दुर्व्यवहार तथा साइबर अपराधबाट सुरक्षित राख्न विशेष कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।
२. स्वास्थ्य सुरक्षा
- प्रत्येक नागरिकले आधारभूत स्वास्थ्य सेवा सहज रूपमा प्राप्त गर्ने व्यवस्था गरिनेछ।
- स्वास्थ्य संस्थामा आवश्यक औषधि, उपकरण तथा दक्ष जनशक्तिको उपलब्धता सुनिश्चित गरिनेछ।
- गर्भवती महिला, नवजात शिशु, ज्येष्ठ नागरिक, अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा दीर्घरोगीका लागि विशेष स्वास्थ्य कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।
- नियमित निःशुल्क स्वास्थ्य परीक्षण तथा स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरिनेछ।
- आकस्मिक स्वास्थ्य सेवाका लागि एम्बुलेन्स तथा आपत्कालीन उद्धार प्रणालीलाई व्यवस्थित गरिनेछ।
- स्वास्थ्य बीमामा सबै नागरिकको पहुँच बढाइनेछ।
३. स्वच्छ खानेपानी तथा सरसफाइ सुरक्षा
- प्रत्येक घरपरिवारमा स्वच्छ, सुरक्षित र नियमित खानेपानी पुर्याउने लक्ष्य राखिनेछ।
- खानेपानीका मुहान संरक्षण, पुनर्भरण तथा जलाधार क्षेत्रको संरक्षण गरिनेछ।
- पानीको गुणस्तर नियमित परीक्षण गर्ने व्यवस्था गरिनेछ।
- गाउँपालिका क्षेत्रलाई पूर्ण सरसफाइयुक्त बनाउन फोहोरमैला व्यवस्थापन तथा स्वच्छता अभियान सञ्चालन गरिनेछ।
- वर्षाको पानी संकलन तथा वैकल्पिक खानेपानी स्रोतको विकास गरिनेछ।
४. खाद्य तथा कृषि सुरक्षा
- स्थानीय उत्पादन वृद्धि गरी गाउँपालिकालाई खाद्यमा आत्मनिर्भर बनाउने नीति लिइनेछ।
- किसानलाई बीउ, मल, प्रविधि, सिँचाइ तथा कृषि प्राविधिक सेवा उपलब्ध गराइनेछ।
- स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण तथा उचित मूल्य सुनिश्चित गर्न सहकारी र निजी क्षेत्रसँग सहकार्य गरिनेछ।
- पशुपालन, फलफूल, तरकारी, दुग्ध तथा अन्य स्थानीय उत्पादनलाई व्यावसायिक बनाइनेछ।
- कृषि तथा पशुजन्य उत्पादनमा बीमा र जोखिम न्यूनीकरणका कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।
५. अध्ययन, बचत तथा आर्थिक सुरक्षा
- नागरिकमा बचत गर्ने बानी र वित्तीय साक्षरता विकास गर्न अभियान सञ्चालन गरिनेछ।
- विद्यालय तहदेखि नै बचत, लगानी, उद्यमशीलता तथा वित्तीय अनुशासनसम्बन्धी शिक्षा दिइनेछ।
- सहकारी तथा वित्तीय संस्थामार्फत नियमित बचत तथा उत्पादनमूलक लगानीलाई प्रोत्साहन गरिनेछ।
- युवा तथा महिलालाई सीपमूलक तालिम दिई स्वरोजगार तथा उद्यम सञ्चालनका लागि सहुलियतपूर्ण सहयोगको पहल गरिनेछ।
- वैदेशिक रोजगारीबाट प्राप्त आम्दानीलाई उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानी गर्न प्रोत्साहित गरिनेछ।
६. रोजगारी तथा सामाजिक सुरक्षा
- स्थानीय स्तरमै रोजगारी सिर्जना गर्न कृषि, पर्यटन, उद्योग, निर्माण तथा सेवा क्षेत्रमा लगानी आकर्षित गरिनेछ।
- युवालाई सीप, उद्यमशीलता र स्वरोजगारसँग जोडिनेछ।
- ज्येष्ठ नागरिक, एकल महिला, अपाङ्गता भएका व्यक्ति, विपन्न तथा जोखिममा रहेका नागरिकलाई सामाजिक सुरक्षा सेवामा सहज पहुँच सुनिश्चित गरिनेछ।
- सामाजिक सुरक्षा भत्ता वितरणलाई सरल, पारदर्शी र नागरिकमैत्री बनाइनेछ।
७. महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिक सुरक्षा
- महिला तथा बालबालिकामाथि हुने हिंसा, शोषण, बालविवाह तथा मानव बेचबिखनविरुद्ध शून्य सहनशीलताको नीति लिइनेछ।
- हिंसा प्रभावित व्यक्तिका लागि आवश्यक कानुनी, मनोसामाजिक तथा संरक्षण सेवा उपलब्ध गराइनेछ।
- ज्येष्ठ नागरिकका लागि स्वास्थ्य, सम्मान तथा सामाजिक सहभागिताका विशेष कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।
- बालमैत्री तथा ज्येष्ठ नागरिकमैत्री स्थानीय शासनको विकास गरिनेछ।
८. विपद् तथा वातावरणीय सुरक्षा
- बाढी, पहिरो, आगलागी, भूकम्प तथा अन्य प्राकृतिक विपद्का लागि पूर्वतयारी र तत्काल उद्धारको व्यवस्था गरिनेछ।
- जोखिमयुक्त बस्ती तथा संरचनाको पहिचान गरी आवश्यक स्थानान्तरण तथा संरक्षणको पहल गरिनेछ।
- विपद् व्यवस्थापन कोषलाई प्रभावकारी बनाइनेछ।
- वन, पानीका मुहान, नदी तथा प्राकृतिक सम्पदाको संरक्षण गर्दै वातावरणमैत्री विकासलाई प्राथमिकता दिइनेछ।
९. सार्वजनिक सुरक्षा तथा सुशासन
- गाउँपालिका तथा वडा कार्यालयबाट प्रदान गरिने सेवामा नागरिकको सुरक्षा, गोपनीयता र सम्मान सुनिश्चित गरिनेछ।
- सार्वजनिक सेवा डिजिटल बनाउँदै सेवाग्राहीले घरबाटै सूचना तथा सेवा प्राप्त गर्न सक्ने व्यवस्था विस्तार गरिनेछ।
- भ्रष्टाचार, अनियमितता तथा सार्वजनिक सम्पत्तिको दुरुपयोग नियन्त्रणका लागि पारदर्शी अनुगमन प्रणाली विकास गरिनेछ।
- सार्वजनिक स्थान, विद्यालय, बजार तथा संवेदनशील क्षेत्रमा आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था र आपत्कालीन सम्पर्क प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाइनेछ।
१०. सडक तथा पूर्वाधार सुरक्षा
- सडक, पुल, खानेपानी, विद्युत् तथा सार्वजनिक भवन निर्माणमा गुणस्तर र सुरक्षा मापदण्ड अनिवार्य गरिनेछ।
- जोखिमयुक्त सडक तथा पुलको नियमित निरीक्षण र मर्मतसम्भार गरिनेछ।
- विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था तथा सार्वजनिक भवनलाई सुरक्षित र विपद् प्रतिरोधी बनाइनेछ।
११. युवा तथा लागूऔषध नियन्त्रण
- युवालाई खेलकुद, सिर्जनशीलता, उद्यम तथा सामाजिक अभियानमा जोडिनेछ।
- लागूऔषध दुर्व्यसनविरुद्ध विद्यालय, परिवार, समुदाय र प्रहरीसँग सहकार्य गरी विशेष अभियान सञ्चालन गरिनेछ।
- दुर्व्यसनमा परेका व्यक्तिलाई पुनःस्थापना तथा सामाजिक पुनःएकीकरणका कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।
१२. नागरिकको समग्र जीवन सुरक्षा
चन्द्रकोट गाउँपालिकाको विकासको मूल उद्देश्य केवल भौतिक पूर्वाधार निर्माण नभई हरेक नागरिकलाई सुरक्षित, स्वस्थ, शिक्षित, आत्मनिर्भर र सम्मानपूर्वक बाँच्न सक्ने वातावरण निर्माण गर्नु हुनेछ। गाउँपालिकाले उपलब्ध स्रोत–साधनको अधिकतम सदुपयोग गर्दै संघ, प्रदेश, निजी क्षेत्र, सहकारी, नागरिक समाज तथा स्थानीय समुदायसँग सहकार्य गरी नागरिक सुरक्षाका यी कार्यक्रमलाई चरणबद्ध रूपमा कार्यान्वयन गर्नेछ।
“सुरक्षित नागरिक, शिक्षित समाज, स्वस्थ परिवार र आत्मनिर्भर चन्द्रकोट—समृद्ध चन्द्रकोटको आधार।”
