Agriculture

चन्द्रकोट गाउँपालिकाले कृषिलाई आत्मनिर्भर चन्द्रकोट निर्माणको प्रमुख आधारका रूपमा विकास गर्नेछ। परम्परागत निर्वाहमुखी कृषिलाई आधुनिक, व्यावसायिक, प्रविधिमैत्री र बजारमुखी कृषिमा रूपान्तरण गर्दै किसानको उत्पादन, आम्दानी र जीवनस्तरमा सुधार ल्याउने नीति लिइनेछ।

१. किसानको पहिचान र कृषि तथ्याङ्क

• गाउँपालिकाभित्रका किसान, कृषि क्षेत्र, उत्पादन र पशुपालनको डिजिटल अभिलेख तयार गरिनेछ।
• वास्तविक किसानलाई लक्षित गरी अनुदान तथा कृषि सेवा उपलब्ध गराइनेछ।
• कृषि क्षेत्रको सम्भाव्यता अध्ययन गरी प्रत्येक वडाका लागि उपयुक्त विशेष कृषि उत्पादन क्षेत्र निर्धारण गरिनेछ।

२. आधुनिक तथा व्यावसायिक कृषि

• परम्परागत खेती प्रणालीलाई आधुनिक प्रविधिसँग जोड्दै उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धि गरिनेछ।
• तरकारी, फलफूल, अन्नबाली, दलहन, तेलहन तथा मसला खेतीलाई व्यावसायिक रूपमा विस्तार गरिनेछ।
• स्थानीय हावापानी र माटोअनुसार उच्च मूल्यका कृषि उत्पादनलाई प्राथमिकता दिइनेछ।
• नमुना तथा सामूहिक खेती प्रणालीलाई प्रोत्साहन गरिनेछ।

३. कृषि सामग्रीमा किसानको पहुँच

• गुणस्तरीय बीउ, मल, जैविक विषादी तथा आवश्यक कृषि सामग्री सहज र सहुलियतपूर्ण रूपमा उपलब्ध गराइनेछ।
• कृषि औजार तथा आधुनिक उपकरण खरिदमा किसान, कृषक समूह र सहकारीलाई आवश्यक सहयोग गरिनेछ।
• कृषि यान्त्रीकरणका लागि कृषि उपकरण बैंक स्थापना गर्न प्रोत्साहन गरिनेछ।

४. सिँचाइ तथा कृषि पूर्वाधार

• खेतीयोग्य जमिनमा वर्षैभरि सिँचाइ सुविधा पुर्‍याउने गरी साना तथा ठूला सिँचाइ योजना सञ्चालन गरिनेछ।
• लिफ्ट सिँचाइ, पोखरी, कुलो तथा वर्षाको पानी संकलन प्रणाली विस्तार गरिनेछ।
• कृषि उपज संकलन केन्द्र, चिस्यान केन्द्र, भण्डारण गृह तथा आवश्यक कृषि पूर्वाधार निर्माण गरिनेछ।

५. किसानलाई प्राविधिक सेवा

• प्रत्येक किसानको पहुँचमा कृषि प्राविधिक सेवा पुर्‍याइनेछ।
• माटो परीक्षण, रोग तथा कीरा नियन्त्रण, आधुनिक खेती प्रविधि र कृषि व्यवस्थापनसम्बन्धी सेवा उपलब्ध गराइनेछ।
• “किसानसँग कृषि प्राविधिक” कार्यक्रम सञ्चालन गरी खेतमै प्राविधिक सेवा पुर्‍याइनेछ।

६. पशुपालन तथा दुग्ध उत्पादन

• गाई, भैंसी, बाख्रा, कुखुरा तथा अन्य पशुपालनलाई व्यावसायिक बनाइनेछ।
• उन्नत जातका पशु, पशु स्वास्थ्य सेवा, खोप तथा प्राविधिक सेवा विस्तार गरिनेछ।
• दुग्ध उत्पादन बढाई दूध, दही, घिउ, पनिरलगायतका उत्पादनको प्रशोधन र बजारीकरणलाई प्रोत्साहन गरिनेछ।
• स्थानीय स्तरमै पशु आहार तथा घाँस उत्पादनलाई प्रोत्साहन गरिनेछ।

७. कृषि बीमा तथा जोखिम सुरक्षा

• किसानलाई बाली तथा पशु बीमामा जोडिनेछ।
• प्राकृतिक विपद्, रोग तथा उत्पादनमा हुने क्षतिबाट किसानलाई जोगाउन कृषि जोखिम न्यूनीकरण कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।
• विपद्बाट क्षति भएका किसानलाई कानुन तथा उपलब्ध स्रोतअनुसार राहत तथा पुनःस्थापनामा प्राथमिकता दिइनेछ।

८. उत्पादनको बजारीकरण र उचित मूल्य

• किसानले उत्पादनको उचित मूल्य पाउने गरी उत्पादनदेखि बजारसम्मको प्रणाली विकास गरिनेछ।
• स्थानीय कृषि उपजको संकलन, ग्रेडिङ, प्याकेजिङ, ब्रान्डिङ र बजारीकरणमा सहयोग गरिनेछ।
• गाउँपालिका तथा सहकारीको सहकार्यमा कृषि उपज बिक्री केन्द्र सञ्चालन गर्न प्रोत्साहन गरिनेछ।
• स्थानीय उत्पादनलाई सरकारी तथा सार्वजनिक संस्थाका सम्भावित खरिद कार्यक्रमसँग जोड्ने पहल गरिनेछ।

९. स्थानीय उत्पादनको ब्रान्डिङ

• चन्द्रकोटका मौलिक कृषि उत्पादनलाई **“चन्द्रकोट ब्रान्ड”**का रूपमा विकास गरिनेछ।
• स्थानीय उत्पादनको गुणस्तर, प्याकेजिङ तथा बजार पहिचानमा सहयोग गरिनेछ।
• कृषि उत्पादनलाई पर्यटनसँग जोड्दै पर्यटकका लागि स्थानीय उत्पादन तथा कोशेलीको रूपमा बिक्री गर्ने व्यवस्था मिलाइनेछ।

१०. युवा तथा महिलालाई कृषिमा आकर्षित गर्ने

• विदेशबाट फर्किएका युवा तथा स्थानीय युवालाई कृषि उद्यममा आकर्षित गर्न सीप, प्रविधि तथा उद्यमशीलता तालिम दिइनेछ।
• महिला तथा युवा कृषकका लागि विशेष कृषि उद्यम कार्यक्रम सञ्चालन गरिनेछ।
• कृषि क्षेत्रमा नयाँ प्रविधि तथा नवीन सोच प्रयोग गर्ने युवालाई प्रोत्साहन गरिनेछ।

११. जैविक तथा वातावरणमैत्री कृषि

• रासायनिक विषादी तथा मलको असन्तुलित प्रयोग न्यूनीकरण गर्दै जैविक तथा वातावरणमैत्री कृषिलाई प्रोत्साहन गरिनेछ।
• जैविक मल, कम्पोस्ट मल तथा स्थानीय स्रोतमा आधारित कृषि प्रणाली विकास गरिनेछ।
• माटोको उर्वराशक्ति तथा कृषि जैविक विविधताको संरक्षण गरिनेछ।

१२. कृषि अनुसन्धान तथा अध्ययन

• चन्द्रकोटको माटो, हावापानी र बजार सम्भावनाअनुसार उपयुक्त बालीको अध्ययन गरिनेछ।
• कृषि अनुसन्धान तथा परीक्षणका लागि नमुना कृषि फार्म स्थापना गर्न पहल गरिनेछ।
• सफल किसानका प्रविधि तथा अभ्यासलाई अन्य किसानसम्म विस्तार गरिनेछ।

१३. कृषि सहकारी र सामूहिक उत्पादन

• किसानलाई सहकारी तथा कृषक समूहमा संगठित गरी सामूहिक उत्पादन र बजारीकरणलाई प्रोत्साहन गरिनेछ।
• सहकारीमार्फत कृषि ऋण, बचत, उत्पादन सामग्री तथा बजारीकरण सेवामा पहुँच बढाइनेछ।
• साना किसानलाई संगठित गरी उत्पादनको लागत घटाउने र बजारमा सामूहिक पहुँच बढाउने व्यवस्था गरिनेछ।

१४. कृषि पर्यटनको विकास

• कृषि फार्म, फलफूल बगैँचा, स्थानीय परिकार तथा ग्रामीण जीवनशैलीलाई पर्यटनसँग जोडिनेछ।
• कृषि पर्यटन तथा होमस्टेलाई प्रोत्साहन गर्दै पर्यटकलाई स्थानीय उत्पादनसँग प्रत्यक्ष जोडिनेछ।
• मौसमी कृषि उत्पादन तथा स्थानीय खाद्य संस्कृतिमा आधारित कृषि महोत्सव आयोजना गरिनेछ।

१५. किसानको सम्मान र प्रोत्साहन

• उत्कृष्ट उत्पादन गर्ने किसान, कृषक समूह तथा कृषि उद्यमीलाई वार्षिक रूपमा सम्मान तथा पुरस्कार प्रदान गरिनेछ।
• कृषि क्षेत्रमा नयाँ प्रविधि, उच्च उत्पादन र रोजगारी सिर्जना गर्ने सफल उद्यमीलाई विशेष प्रोत्साहन गरिनेछ।

हाम्रो लक्ष्य

“किसानलाई अनुदानमा होइन, उत्पादन र आम्दानीमा आत्मनिर्भर बनाउने।”

चन्द्रकोट गाउँपालिकाले कृषिलाई केवल निर्वाहमुखी पेशाका रूपमा नभई सम्मानजनक रोजगारी, उद्यम र समृद्धिको आधारका रूपमा विकास गर्नेछ। उत्पादन वृद्धि, उचित मूल्य, सुरक्षित बजार, कृषि बीमा, प्रविधि र पूर्वाधारको सुनिश्चिततामार्फत किसानको आम्दानी बढाउँदै आत्मनिर्भर र समृद्ध चन्द्रकोट निर्माण गरिनेछ।